Specjalistyczne filtry stosowane w oczyszczaczach nie są jedynym rozwiązaniem, które stosuje się w celu eliminacji zanieczyszczeń powietrza. By zapewnić jeszcze wyższą skuteczność, coraz więcej producentów zaczęło stosować w swoich urządzeniach nowatorskie generatory jonów. Dowiedz się wszystkiego o tej technologii – od podstaw jej działania, przez korzyści zdrowotne, aż po jej przykłady w modelach od najbardziej znanych marek.
Spis treści
Jonizacją nazywamy proces, w którym dochodzi do przekształcenia neutralnych cząsteczek powietrza, np. molekuł tlenu lub azotu. W zjawisku tym zyskują one lub tracą elektrony, stając się jonami, czyli cząstkami naładowanymi elektrycznie. Może to nastąpić na skutek zastosowania silnego pola elektrycznego, promieniowania lub reakcji chemicznych. W rezultacie w powietrzu pojawiają się jony dodatnie (kationy) oraz jony ujemne (aniony).
W kontekście usuwania zanieczyszczeń interesują nas przede wszystkim aniony, bowiem to właśnie one posiadają zdolność do ich przyciągania oraz neutralizacji. Proces ten określa się aglomeracją – jony ujemne zaczynają wiązać się w powietrzu z cząsteczkami drobnoustrojów i patogenów, powodując znaczny wzrost ich masy. W efekcie zanieczyszczenia opadają i osiadają na różnych powierzchniach, z których mogą zostać z łatwością usunięte.
W tym momencie nasuwa nam się pierwsza rzecz, o której musimy pamiętać: jonizatory niekoniecznie sprawdziłyby się jako samodzielne rozwiązanie do usuwania szkodliwych zanieczyszczeń. W związku z tym najczęściej wyposaża się w nie oczyszczacze powietrza, tworząc niezwykle skuteczny system, gotowy zbliżyć się do granicy 100% czystości tak blisko, jak to tylko możliwe.
Poza efektem usunięcia zanieczyszczeń jonizacja wykazuje pozytywny wpływ zarówno na samopoczucie psychiczne, jak i fizyczne. Jednym z najciekawszych źródeł jest metaanaliza opublikowana w magazynie BMC Psychiatry, która wzięła pod uwagę 33 badania, przeprowadzone w latach 1957-2012 w zakresie wpływu najonizowanego powietrza na zdrowie psychiczne. Zgodnie z wynikami jony dodatnie i ujemne mogą prowadzić do spadku aktywności fal alfa w mózgu, co przekłada się na zmniejszenie napięcia i polepszenie nastroju.
Niektóre badania sugerują pozytywny wpływ jonizacji na zdrowie osób, zmagających się z problemami układu oddechowego. Wskazuje na to m.in. analiza zespołu naukowców, którą możemy znaleźć w artykule „Air ions and respiratory function outcomes: a comprehensive review”, opublikowanym w Journal of Negative Results in BioMedicine. Wykazano w nim, że aniony mogą poprawiać niektóre miary funkcji oddechowych, takie jak objętość tlenowa i wentylacja minutowa, w szczególności w stanie spoczynku. Jedno z badań wykazało ponadto, że u osób, pracujących w pomieszczeniach z wysokim stosunkiem jonów ujemnych do dodatnich zachorowalność na choroby dróg oddechowych była ośmiokrotnie niższa niż w grupie, przebywającej w normalnych warunkach.
Co ciekawe, jonizacja może również wpływać korzystnie na jakość snu. Choć mechanizm ten nie jest jeszcze całkowicie jasny, tak przypuszcza się, że ma to związek ze wspomnianym wpływem na fale mózgowe oraz poprawę parametrów oddychania. Niektóre badania sugerują ponadto jej korzystny wpływ u osób, zmagających się z migrenami.
Jonizatory powietrza są dla nas interesujące przede wszystkim pod kątem ich zdolności do neutralizowania mikroorganizmów, takich jak bakterie, wirusy, pyłki roślinne, alergeny zwierzęce oraz zarodniki pleśni i grzybów. Błyskawiczna zmiana ich ładunku elektrycznego przez jony ujemne sprawia, że wytrącają się z powietrza, opadając na ziemię.
Takie właściwości sprawiają, że oczyszczacz powietrza z jonizatorem jest jedny z najlepszych wyborów dla osób, zmagających się z różnymi rodzajami alergii. W połączeniu z dobrymi zestawami filtrów (w szczególności filtrem HEPA klasy co najmniej E12) możemy dzięki nim stworzyć środowisko w stu procentach bezpieczne nawet podczas pór roku, w których stężenie alergenów osiąga najwyższe wartości.
Sprawdź poradnik: Oczyszczacz powietrza na alergię
Decyzja o zakupie oczyszczacza z jonizacją powinna być rozważona w kontekście indywidualnych potrzeb i warunków otoczenia. Na podstawie naszego doświadczenia rekomendujemy je między innymi w następujących sytuacjach:
Popularność jonizacji wśród klientów widoczna jest już na pierwszy rzut oka i trudno dziś wyobrazić sobie producenta, który nie zaimplementowałby tego rozwiązania w którymś z modeli – najczęściej najwyższych – ze swojej oferty. W zależności od marki możemy spotkać się z różnymi rodzajami generatorów jonów, różniących się metodą działania.
Pośród najbardziej znanych marek, oferujących oczyszczacze powietrza z jonizatorem, szczególną popularnością cieszą się rozwiązania od Sharp i Daikin, wyróżniające się najbardziej innowacyjnym podejściem do tematu. Z drugiej strony możemy postawić na producentów, którzy korzystają z dopracowanych, bardziej tradycyjnych metod jonizacji, takich jak Klarta, czy Vestfrost. Tego, czym różnią się poszczególne spośród nich, dowiesz się poniżej.
Technologia Plasmacluster to jedna z najbardziej zaawansowanych metod jonizacji, która opiera się na generowaniu jonów przez specjalny mechanizm wyładowań elektrycznych. Jony te łączą się z cząsteczkami wody w powietrzu, tworząc hydroksyle (OH), które następnie z łatwością wiążą się z zanieczyszczeniami, błyskawicznie je neutralizując.
W oczyszczaczach Sharp możemy spotkać się z jonizatorami High Density 7000, generującymi do 7000 jonów na cm³, które posiadają potwierdzoną laboratoryjnie zdolność do dezaktywacji pleśni w 49 minut. Lepsze są generatory High Density 25000, emitujące aż 25 000 jonów na cm³, które pozwalają skrócić ten czas do nawet 9 minut. Absolutnie najlepsze rozwiązanie w ofercie marki stanowią jednak generatory Plasmacluster NEXT emitujące ponad 50 000 jonów na cm³! Tak mocną jonizację znajdziemy m.in. w najnowszym modelu Sharp KI-TX100EU-W.
Nie mniej ciekawe są funkcje dodatkowe, związane z jonizacją Plasmacluster. Oczyszczacze powietrza Sharp, w których ją zastosowano, mogą posiadać tryb Clean Ion Shower, w którym emitują jony w maksymalnym stężeniu przez 10 minut, a także funkcję Ion Spot, uwalniającą silny strumień punktowo. Druga z nich stanowi świetną opcję, jeśli zależy nam na usunięciu bakterii i nieprzyjemnych zapachów np. z ubrań, czy pościeli. Na uwagę zasługuje również trwałość generatora japońskiego producenta, która może wynieść nawet do 10 lat.
Poznaj najnowsze doniesienia odnośnie do technologii Sharp: Plasmacluster może aktywować mózg – rewolucyjne odkrycie w technologii oczyszczania powietrza
Daikin to jeden z najlepszych producentów systemów klimatyzacyjnych na świecie. Wykorzystując swoją wiedzę i wieloletnie doświadczenie, marka wprowadziła do swojej oferty linię zaawansowanych oczyszczaczy powietrza dla najbardziej wymagających. Za przykład niech posłuży nam Daikin MCK70ZW z bezpieczną jonizacją kationowo-anionową, uwalniającą jony w trakcie procesu wyładowania plazmowego. To 25 000 jonów na cm³, które błyskawicznie pozbywają się wszelkich zanieczyszczeń organicznych.
Pierwsza polska marka na naszej liście. W dodatku oferująca świetną jakość w rozsądnym budżecie. Klarta może pochwalić się jonizacją plazmową, emitującą aż do nawet 75 milionów jonów. Wszystko to przy pełnej skuteczności i bezpieczeństwie technologii, potwierdzonym certyfikatem TÜV. Jonizator ION Plasma Air znajdziesz m.in. w oczyszczaczu Klarta Stor 3 oraz oczyszczaczu Klarta Forste 4.
O maksymalną skuteczność swoich urządzeń zadbał także Winix – implementując w swoich oczyszczaczach jonizatory PlasmaWave, produkujące jony poprzez tworzenie krótkiego wyładowania elektrycznego. Istotną zaletę rozwiązania od koreańskiej marki jest całkowity brak emisji ozonu. Dokładając do tego bardzo rozsądne ceny (np. Winix Zero S), otrzymujemy przepis na jedne z najlepszych oczyszczaczy z jonizacją dla wszystkich, którzy nie chcą inwestować dużych środków.
Amerykański Fellowes słynie z profesjonalnych oczyszczaczy powietrza, które przeznaczone są przede wszystkim do zastosowań biurowych i obiektów użyteczności publicznej. Dostępna w modelach z linii Pro jonizacja PlasmaTrue™ to autorska technologia, wykorzystująca bipolarny jonizator, która wytwarza zjonizowane pole zdolne do usuwania zanieczyszczeń na poziomie molekularnym. Swobodnie poruszające się naładowane cząstki z łatwością wiążą się z zanieczyszczeniami, dopełniając dzieła niezwykle skutecznego systemu filtracji. Za przykład doskonałego oczyszczacza z technologią PlasmaTrue™ niech posłuży Fellowes AeraMax Pro AM3 – model naścienny, gotowy sprawdzić się w niemal dowolnym miejscu.
Opisane wyżej rozwiązania stanowią zaledwie część wartych uwagi urządzeń, wyposażonych w nowoczesne jonizatory. Technologię tę znajdziesz również u innych dostępnych w naszej ofercie producentów, m.in. takich jak IDEAL, LIFAair, Toshiba, Electrolux.
Nie wiesz, jaki oczyszczacz z jonizatorem wybrać? Skontaktuj się z naszymi ekspertami. Doradzimy ci, który z nich najlepiej spełni twoje oczekiwania w zakresie zastosowanych technologii, skuteczności i charakteru pracy. Do Twojej dyspozycji pozostawiamy również nasz niesponsorowany ranking oczyszczaczy powietrza z jawnym wzorem dla każdego. Jak tam poszukać modeli z jonizatorem? Każdy model wyposażony w jonizator powietrza jest oznaczony ikonką 
.
Niektóre jonizatory mogą emitować niewielkie ilości ozonu jako efekt uboczny procesu generowania jonów. W przypadku nowoczesnych konstrukcji jego stężenie jest bardzo niskie i spełnia wymagania norm bezpieczeństwa.
Oczyszczacze z jonizacją najbardziej znanych marek są w pełni bezpieczne i mogą być stosowane w pomieszczeniach, w których przebywają dzieci i zwierzęta. Zalecamy, by kierować się wskazaniami instrukcji producenta w zakresie prawidłowego użytkowania urządzenia, umieścić je w miejscu niedostępnym dla małych dzieci oraz korzystać z funkcji blokady panelu sterowania (jeśli występuje).
Jony ujemne mogą neutralizować również cząsteczki, odpowiadające za nieprzyjemne zapachy. By jednak osiągnąć pełną skuteczność w ich usuwaniu, należy zastosować oczyszczacz powietrza, wyposażony w filtr węglowy.
Jonizator jako osobne urządzenie może być skuteczny w neutralizacji niektórych zanieczyszczeń, przede wszystkim organicznych. Należy jednak pamiętać o tym, że sama ta technologia nie pozwala na usunięcie większych cząstek stałych, pyłu PM2.5 PM10, gazów, LZO i innych szkodliwych związków. Dlatego najlepszym wyjściem jest zakup oczyszczacza powietrza, wyposażonego w jonizację i przemyślany układ filtrujący.
Jonizator emituje jony i może pracować w obecności ludzi. Ozonator wytwarza ozon (O₃) i nie powinien działać przy ludziach/zwierzętach. To dwa różne urządzenia i różne zastosowania.
Tak, jeśli urządzenie ma niską/zerową emisję ozonu i pochodzi od sprawdzonego producenta. Wybieraj modele z deklaracją „zero/ultra-low ozone” i certyfikatami. Zacznij od trybu auto/low.
Jony mogą uszkadzać osłonki i neutralizować drobnoustroje lub zlepiać je, by łatwiej wychwycił je filtr. To wsparcie dla filtracji, nie „magiczny lek”.
Na pyły najlepiej działa filtr HEPA. Jonizacja pomaga, ale sama nie wystarczy. Szukaj oczyszczacza z HEPA (E12/H13 lub wyżej) + sensowny CADR.
Nie. Za odczucie „suchości” odpowiada przepływ powietrza i ogrzewanie. Jeśli jest sucho, dołóż nawilżacz lub oczyszczacz 2w1. Sprawdź najlepsze oczyszczacze powietrza z nawilżaczem.
Blisko centrum pomieszczenia, min. 20–30 cm od ścian, bez zasłaniania i wylotu na korytarz. Unikaj wilgotnych miejsc i gorących źródeł.
Najlepiej ciągle w trybie auto. Wietrz krótko i intensywnie; przy długim otwarciu okien skuteczność spada.
Może szybciej osiadać to, co nie zostało jeszcze zassane do filtrów — to normalne. Pomoże regularny tryb pracy i odkurzanie.
Profesjonalny miernik jonów jest drogi. Domowo patrz na: spadek zapachów, mniejsze wskazania pyłów (czujnik PM), czystsze filtry i stabilny tryb auto.
Nie zawsze. Różne firmy liczą stężenia w różnych warunkach. Liczy się cały system (filtry + przepływ + algorytm pracy), nie sam marketingowy „milion jonów”.
Nie. Może jedynie przyspieszyć osiadanie kurzu na powierzchniach — czyli częściej przetrzesz monitor. Dla roślin efekt jest neutralny/niekiedy lekko korzystny.
Tak — sam generator jest cichy. O komforcie decyduje hałas wentylatora; wybierz model z trybem nocnym.
Jeśli masz bardzo mały, słabo wentylowany pokój i czujesz podrażnienie — wyłącz na noc lub obniż tryb. Zawsze wyłącz w urządzeniach, które deklarują zauważalną emisję ozonu.
Zadziała, ale czujniki (PM, zapachy) pozwalają automatycznie dobierać moc i realnie oszczędzać filtry oraz prąd.
