Alergia na zwierzęta domowe może dotykać nawet co dziesiątą osobę. Uczulenie na koty występuje częściej niż na psy. Same alergeny z racji bardzo małego rozmiaru utrzymują się w powietrzu zdecydowanie dłużej. Czy więc osoba uczulona na kota może mieszkać z milusińskim czworonogiem pod jednym dachem? Jak radzić sobie z uciążliwymi objawami tej alergii i po co właściwie alergikowi oczyszczacz powietrza? Na te i inne pytania dotyczące uczulenia na te zwierzęta odpowiemy w poniższym artykule.
Według danych pochodzących z American College of Allergy, Asthma and Immunology alergia na kota występują dwa razy częściej niż na psa, mimo że to właśnie to drugie zwierzę częściej obecne jest w naszych domach. Alergia na kota jest niestety bardziej uciążliwa i może wywoływać cięższe reakcje organizmu. Wbrew powszechnemu przekonaniu, czynnikiem uczulającym wcale nie jest kocia sierść…
Tym, co uczula w dominującej części, jest białko Fel d 1 (sekretoglobina), znajdujące się między innymi kociej ślinie, gruczołach łojowych i drobinkach skóry. Co ciekawe samce wytwarzają więcej alergenów niż samice, gdyż mają na skórze więcej gruczołów łojowych. Alergen występujący u kotów w postaci wydzieliny łojowej stale pokrywa ich sierść, Fel d 1 przenoszony jest także na nią wraz ze śliną podczas lizania.
Ten zwierzęcy alergen osiąga bardzo małe rozmiary – potrafi być nawet do 10 razy mniejszy niż roztocza kurzu domowego. Ta niewidoczna gołym okiem cząsteczka uczulająca łatwo łączy się z kurzem i wraz z nim krąży w powietrzu, osadzając się na powierzchniach domowych i rzeczach codziennego użytku. W ogromnych ilościach zalega na podłogach, dywanach, łóżkach, zabawkach i meblach. Na dodatek za sprawą niewielkich rozmiarów jest bez problemu transportowana na ubraniach, butach czy torbach. Tym samym jest w stanie powodować reakcje alergiczne u osób, które w swoim domu wcale nie posiadają czworonoga.
Poza najsilniejszym alergenem Fel d 1 koty mają w sobie jeszcze 7 innych czynników uczulających. Nazywane są kolejno od Fel d 2 do Fel d 8 i mogą odpowiadać za reakcje krzyżowe z innymi substancjami.
Białko Fel d 1 posiadają również inne zwierzęta z rodziny kotowatych. Wybierając się więc do zoo czy cyrku z osobą uczuloną, można spodziewać się reakcji alergicznej po spotkaniu z tygrysem, lwem, pumą, lampartem, czy jaguarem.
Co ciekawe, nie wszystkie koty uczulają jednakowo silnie. Jak wynika z badań, najmniej uczulają te z białą sierścią. Nie udowodniono dotąd, że koty z gęstą i dłuższą sierścią uczulają mocniej. Wśród ras relatywnie nisko alergizujących znajdują się:

Nadwrażliwość na białka produkowane przez koty może skutkować wieloma reakcjami organizmu. Do typowych objawów alergii na kota zalicza się:
Nieleczone uczulenie, szczególnie to występujące u dzieci, zwiększa ryzyko rozwoju alergii atopowej oraz astmy oskrzelowej.
Uczulenie na kota może stwierdzić lekarz, który po dokładnym wywiadzie zleca najczęściej dodatkowe badania. Testy alergiczne w tym zakresie mogą przybrać formę punktowych testów skórnych lub klasycznych badań krwi. W pierwszym przypadku wynik dodatni potwierdza nadwrażliwość, a w drugim alergię wskazuje podwyższone stężenie IgE w surowicy.
Alergeny wytwarzane przez koty należą do grupy czynników mogących wywołać wstrząs anafilaktyczny. Nagła, zagrażająca życiu reakcja spowodowana nadwrażliwością organizmu może objawiać się w tym wypadku problemami ze strony układu oddechowego (obrzęk krtani, duszności, kaszel i świszczący oddech), układu krążenia (spadek ciśnienia tętniczego krwi, utrata świadomości, zawroty głowy, osłabienie, przyspieszenie pracy serca) bądź układu pokarmowego (wymioty, kurczowe bóle brzucha, nudności, biegunki).
Powszechnie uważa się, że najlepszym sposobem na zmniejszenie objawów alergicznych jest wyeliminowanie bezpośredniej przyczyny problemu, czyli usunięcie z otoczenia zwierzęcia. Tymczasem rozwiązanie takie może wydawać się wielu mało humanitarne oraz przykre, szczególnie jeśli osoba uczulona jest prawdziwym miłośnikiem zwierząt domowych. Co ważne, pozbycie się z domu zwierzęcia nie powoduje natychmiastowego ustania objawów. W kurzu domowym alergeny zwierzęce mogą utrzymywać się nawet przez 6 miesięcy.
Wbrew pozorom ciężko jest całkowicie wyeliminować obecność Fel d 1 z otoczenia domowego. Wykazano, że alergen ten występuje zarówno w pomieszczeniach, gdzie zwierzęta mieszkają, jak i tych, w których nie przebywają na stałe. Na wielkość stężenia tego składnika wpływa wiele czynników. To między innymi ilość dziennych wymian powietrza, częstotliwość sprzątania, obecność mebli z obiciami itp. Oczywiście ogromne znaczenie ma także ilość zwierząt w otoczeniu. W domu bez kota stężenie Fel d 1 występuje najczęściej w ilości poniżej 0,2 ng/m3, w tych z kotem od ok. 2 do nawet 20 ng/m3. Do wywołania reakcji alergicznej w postaci napadu astmy wystarczy ok. 8-10 ng Fel d 1. Taką ilość uczulających cząsteczek kot jest w stanie wyprodukować w zaledwie 10 sekund!
Co gorsza, cząsteczki te mogą osiągać średnicę mniejszą niż 2,5 nm, więc z łatwością przedostają się do górnych dróg oddechowych wraz z wdychanym powietrzem. Dlatego też alergia na kota zaliczana jest do grupy tzw. alergii wziewnych.
Chcąc zmniejszyć ilość unoszących się w powietrzu alergenów, należy trzymać się kilku prostych zasad:

Poza częstym sprzątaniem, eliminację uczulających czynników ułatwiają także specjalistyczne sprzęty dbające o jakość powietrza w otoczeniu. Wysokiej klasy oczyszczacz powietrza nie tylko usunie z pomieszczenia toksyczne substancje typu smog, formaldehyd czy dym papierosowy, ale także właśnie uczulające cząsteczki o bardzo małych rozmiarach. Regularne stosowanie tego typu sprzętu w obecności alergika, może uchronić go przed przykrymi konsekwencjami uczulenia. Więcej informacji na ich temat znajdziesz w naszym artykule Oczyszczacz powietrza na alergie. Z kolei osoby chcące pogłębić swoją wiedzę na temat uczuleń na zwierzęta domowe, zachęcamy do przeczytania Alergia na sierść zwierząt – jak sobie z nią radzić?
Poniżej przedstawiamy subiektywny zbiór najlepszych oczyszczaczy powietrza dla osób, które cierpią na alergię na kota. W każdym opisie wskazujemy najważniejsze funkcje przydatne w walce z alergiami wziewnymi.
LIFAair LA333 to doskonale prezentujący się oczyszczacz powietrza, który bez problemu radzi sobie z ultramałymi zanieczyszczeniami powietrza na powierzchni do 39 m2. Doskonały w swym działaniu bezkompromisowo dezaktywuje alergeny i inne uczulające substancje. Dzięki filtrowi HEPA E12 o łącznej powierzchni 2,3 m2 zatrzymuje również wnikające do krwiobiegu, szczególnie groźne dla alergików, pyły PM2.5 i PM10 (dwa główne składniki smogu). Warstwa kumuluje także chorobotwórcze bakterie, wirusy, zarodniki grzybów, pleśni oraz odchody roztoczy i zapewnia tym samym komfort swobodnego oddychania.
HEPA współpracuje stale z filtrem węglowym posiadającym aż 1000 g aktywnego składnika. Ten zatrzymuje w swych strukturach nie tylko trujący formaldehyd i rakotwórczy benzo(a)piren, ale także za sprawą domieszki zeolitu, likwiduje nie mniej groźne tlenki siarki (SOx) i azotu (NOx), a nawet promieniotwórcze, zjonizowane cząsteczki przenikające do otoczenia (na przykład z materiałów budowlanych).
Największe zabrudzenia, należące także do grupy substancji uczulających, zatrzymuje natomiast filtr wstępny. Zbudowany z trwałej siateczki chroni przed rozprzestrzenianiem się sierści, kurzu, okruchów i większych pyłów.
Wymienne filtry połączone ze sobą i skomponowane w formie walca są bardzo trwałe i wytrzymałe. Szczelne i pojemne są w stanie skumulować i zatrzymać blisko 100% alergenów wziewnych powodujących dolegliwości ze strony układu oddechowego i problemy skórne. Konieczność wymiany filtrów można stale kontrolować za pomocą procentowego wskaźnika zużycia. Część HEPA wymaga zmiany średnio co 3 lata, a węglowa co ok. 5 lat.
Alergikom przyda się z pewnością zastosowany tu tryb allergy. Zwiększa on automatycznie prędkość wentylatora i czułość wykrywania alergenów. Współpracując ze stacją kontrolną, działa niezależnie od ilości pyłów zawieszonych w powietrzu. Likwiduje najmniejsze alergeny, w tym te wywołujące uczulenie na kota. W okresach zwiększonego zapotrzebowania można uruchomić również tryb Turbo (ekspresowe pozbycie się zanieczyszczeń) oraz funkcję test, która stale monitoruje jakość powietrza przez pełne 5 minut.
Znakomitą jakość powietrza w otoczeniu i kontrolę pracy urządzenia w trybie automatycznym zapewnia 5 precyzyjnych czujników, które wykrywają:
Urządzenie jest bardzo intuicyjne w użytkowaniu. Można zarządzać nim tradycyjnie lub za pomocą urządzeń mobilnych. Drugą opcję umożliwia darmowa aplikacja LIFAair, która po połączeniu ze stacją sterująco-kontrolną pozwala na zarządzanie pracą oczyszczacza i daje możliwość dokładnego monitorowania stanu powietrza w pomieszczeniu.

Philips AC2959/53 jest nowoczesnym oczyszczaczem powietrza doskonale sprawdzającym się warunkach domowych – szczególnie w pomieszczeniach, gdzie mieszkają alergicy i osoby zmagające się z chorobami górnych dróg oddechowych. Sprzęt generuje zadowalający poziom CADR w wysokości 380 m3/h, dzięki czemu przeznaczony jest do powierzchni do 45 m2. Wyposażony w 3-stopniową filtrację, zapewnia wysokiej klasy powietrze pozbawione uczulających substancji.
Urządzenie chroni alergików przed szkodliwym działaniem wirusów i bakterii, usuwając je z otoczenia za pomocą zastosowanego filtra HEPA H13. Warstwa neutralizuje także smog i jego główne składowe, czyli pyły zawieszone PM2.5 i PM10, które podrażniają i tak narażony na częste osłabienie, układ oddechowy alergika. Wysoka klasa filtra HEPA sprawia, że sprzęt rekomendowany jest do walki z alergiami. Skuteczność działania w tym zakresie potwierdza przyznany certyfikat ECARF.
Podobnie jak alergeny, czy smog, równie nieprzyjemny dla osób uczulonych, może być zapach dymu papierosowego. Z tym upora się bezwzględnie filtr węglowy. To on usuwa nieprzyjemne zapachy, szkodliwe lotne związki organiczne i gazy.
Użytkując Philips AC2959/53, nie trzeba martwić się o wymianę kompozytów czyszczących. Taką konieczność sygnalizuje specjalny alarm. Oczyszczacz informuje także o potrzebie wyczyszczenia niewymiennego filtra wstępnego odpowiedzialnego za zatrzymywanie największych zanieczyszczeń.
Kontrolę jakości powietrza w czasie rzeczywistym zapewnia technologia AeraSense, a jego skład definiowany jest za pomocą czterech kolorowych poziomów. Stężenie alergenów i pyłów PM2.5 określane są odpowiednio według skali IAI oraz skali numerycznej. Dokładne rozproszenie czystego powietrza do każdego zakamarka pomieszczenia gwarantuje z kolei cyrkulacja w jakości 3D.
Ten niezwykle prosty w użytkowaniu sprzęt oferuje kilka wygodnych funkcji. Znakomite warunki do odpoczynku zapewnia tryb sen, który wycisza urządzenie i wygasza wyświetlacz. Z kolei delikatny, pracujący na najmniejszych obrotach wentylatora, jest odpowiedni w pomieszczeniach, gdzie cisza jest szczególnie wymagana (na przykład w dziecięcej sypialni). Tryb automatyczny samoczynnie dopasowuje prędkość wentylatora do panujących w pomieszczeniu warunków, a opcja turbo przydaje się w sytuacji nagłego podwyższenia stężenia zanieczyszczeń – np. w wyniku otworzenia okna.
Każdą funkcję oraz stopień prędkości wentylatora można zmienić za pomocą aplikacji mobilnej. Dzięki niej możliwy jest także precyzyjny monitoring jakości powietrza wewnątrz i na zewnątrz.

Sharp UA-HG50E-L to jeden z tych oczyszczaczy japońskiego producenta, który poza tradycyjną filtracją oferuje również opcje nawilżania i jonizacji. Zapewnia przepływ powietrza na poziomie 306 m3/h. Jest w stanie pracować bardzo wydajnie na sporych powierzchniach do 38 m2. Jest łatwy w utrzymaniu, a w dodatku wykazuje się tanią eksploatacją i cichą pracą (19 dB+).
Wpływ na niewielkie koszty użytkowania mają niewątpliwie bardzo wytrzymałe filtry, które mogą być wykorzystywane nawet przez 10 lat! Sam mechanizm działania urządzenia jest bardzo prosty. Brudne powietrze zasysa tylny panel będący jednocześnie filtrem wstępnym. Zatrzymuje on najbardziej okazałe zabrudzenia typu włosy, okruchy, kurz i zwierzęca sierść oraz chroni resztę warstw przed nadmierną eksploatacją.
Wstępnie oczyszczone powietrze poddawane jest następnie działaniu filtra węglowego wzbogaconego o dodatkową porcję żelu krzemionkowego odpowiedzialnego między innymi za przechwytywanie tlenków siarki i azotu. Kolejno powietrze natrafia na warstwę HEPA H13. Ten filtr cechuje się skutecznością w redukcji zanieczyszczeń na poziomie co najmniej 99,97%. To właśnie ta warstwa powstrzymuje większość znanych wirusów, bakterii i alergenów.
Tak oczyszczone powietrze dociera do filtra nawilżającego, którego działanie może być bardzo pomocne alergikom. Dlaczego? Otóż alergeny, w tym uczulające cząsteczki skóry kotów, dłużej utrzymują się w przesuszonym powietrzu, aniżeli w odpowiednio nawilżonym. Zastosowana tu metoda ewaporacyjna jest w pełni bezpieczna i nie zagraża zdrowiu użytkowników.
Usuwaniu zanieczyszczeń sprzyja także działanie jonizatora Plasmacluster. Ten emitując dodatnie i ujemne jony, przywraca równowagę jonową w pomieszczeniu i usuwa zawieszone w powietrzu zanieczyszczenia. Jak wynika z badań przeprowadzanych przez firmę Sharp, technologia Plasmacluster usuwa nawet 99,9% alergenów obecnych w pomieszczeniu.
Właśnie dlatego Sharp UA-HG50E-L jest rekomendowany do walki z alergiami wziewnymi. Jego skuteczność potwierdza przyznany certyfikat Allergy UK. Bezpieczeństwo stosowania zapewnia atest PZH, a wysoką jakość wykonania – Konsumencki Lider Jakości 2020.
Na uwagę alergików zasługuje dostępny w oczyszczaczu tryb Pollen. Wykrywa on i neutralizuje substancje uczulające. Połączony z wysokiej klasy filtrami jest w stanie przynieść upragnioną ulgę każdego dnia.
Użytkowanie urządzenia ułatwiają dostępne tryby i funkcje – 3 tryby pracy manualnej, wskaźnik jakości powietrza, praca automatyczna, wskaźnik konserwacji filtra, dźwiękowy alarm informujący o braku wody w zbiorniku i blokada rodzicielska.

Philips Dual Scan AC3858/50 to drugi polecany przez nas oczyszczacz holenderskiego producenta. Bardzo nowoczesny i praktyczny może być sterowany na odległość (aplikacja Clean Home+) praktycznie z każdego miejsca na ziemi. Wysoko wydajny (CADR 610 m3/h) jest w stanie obsłużyć powierzchnię wielkości 73 m2. Pomieszczenie 20 m2 oczyści w zaledwie 5 minut!
Tak wysokie osiągi urządzenie uzyskuje między innymi dzięki wysokiej klasy filtrom i podwójnemu czujnikowi Dual Scan (pyłów i TVOC), który skanuje powietrze 1000 razy na sekundę, natychmiast wykrywając pojawiające się zanieczyszczenia. Zastosowana tu technologia usuwa cząsteczki aż 800 razy mniejsze od smogu, więc bez problemu radzi sobie z alergenami wziewnymi, także tymi wywołującymi alergię na kota.
Zastosowany w oczyszczaczu filtr 3w1 NanoProtect HEPA w kształcie walca, zasysa powietrze niemal z każdej strony oczyszczacza (270o), co dodatkowo przyspiesza proces filtracji. Maksymalną dokładność w rozproszeniu czystego powietrza zapewnia zastosowany tu spiralny wylot powietrza oraz cyrkulacja 3D.
Oczyszczacz bada na bieżąco skład powietrza w 3 zakresach występowania:
W zależności od ilości szkodliwych substancji kolorowa obręcz wokół wyświetlacza zmienia barwę. Kolor niebieski oznacza dobrej jakości powietrze, niebiesko-fioletowy przeciętne, fioletowo-czerwony złe, a czerwony bardzo złe. Odczyty z czujników pozwalają także działać sprzętowi w trybie automatycznym.
Sterowanie manualne umożliwia z kolei czytelny i wygodny panel, który jest równocześnie wyświetlaczem. Można odczytać na nim również poziom eksploatacji filtrów, wybrany tryb pracy (automatyczny, nocny, turbo), poziom alergenów (IAI), zanieczyszczeń gazowych (Gas) i pyłów PM2.5 (PM2.5).

Sharp UA-PF40E-W to kolejny oczyszczacz rekomendowany osobom zmagającym się z alergiami wziewnymi. Doceniony Konsumenckim Liderem Jakości 2020, posiadający atest PZH i certyfikat UK Allergy, stanowi doskonałe rozwiązanie do sypialni czy salonu. Z łatwością pracuje na powierzchniach do 30 m2.
Proces filtracji zachodzi tu na 4 poziomach. Najpierw powietrze natrafia na filtr wstępny – to tu osadzają się największe zanieczyszczenia typu sierść, kurz i większe pyły. Kolejno swoją pracę wykonuje warstwa węglowa, a następnie HEPA H13. W końcowym etapie powietrze trafia do jonizatora. Ten jak wynika z badań, aż w 99,9% zwalcza zawieszone w powietrzu zanieczyszczenia, w tym alergeny wziewne.
Na uwagę zasługuje z pewnością jeden z trybów współpracujących z jonizatorem – tryb Plasmacluster Ion Shower. Zmniejsza on elektryczność statyczną, powodując, że zanieczyszczenia szybciej opadają na podłoże, zamiast unosić się w powietrzu. Odpowiednio oczyszczone oraz zrównoważone jonowo powietrze przedostaje się do otoczenia przez górny wylot.
Korzystanie z oczyszczacza usprawniają 3 komfortowe tryby manualne – średni, wysoki, niski, a także wskaźnik kurzu określający w 3-stopniowej skali aktualną jakość powietrza w pomieszczeniu. Timer umożliwia samoczynne wyłączenie się urządzenia po 2, 4 lub 8 godzinach. Tryb Sleep oraz opcja regulacji jasności wskaźników zapewnia najlepsze warunki do snu i odpoczynku.
Ten elegancki oczyszczacz powietrza w białym kolorze z pewnością wpasuje się w każde, nawet najbardziej nietypowe wnętrze. Wygodny uchwyt i niska waga (5,1 kg) umożliwiają łatwy transport urządzenia między pomieszczeniami. Funkcja Autorestart pozwala automatycznie uruchomić sprzęt w ostatnim trybie pracy, w momencie nagłego odcięcia zasilania.
